Khi xảy ra tai nạn giao thông, việc đòi Bồi thường Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự (TNDS) bắt buộc của xe cơ giới thường gặp rất nhiều vướng mắc. Một trong những tranh chấp phổ biến nhất giữa chủ xe và doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) là: Bồi thường TNDS có cần hóa đơn sửa chữa của bên thứ ba không? và Bảo hiểm có được tự ý trừ tiền thuế VAT khi đền bù không?
Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết dựa trên quy định pháp luật hiện hành và một case study thực tế.
1. Tóm tắt tình huống thực tế
Tranh chấp tiền thuế khi đòi Bồi thường Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự
Mới đây, chúng tôi đã hỗ trợ pháp lý miễn phí cho một gia đình không may gặp tai nạn. Xe của người này đi sai hoàn toàn, va chạm ngược chiều với một xe khác (bên thứ ba) dẫn đến người lái xe tử vong.
Cơ quan Công an đã vào cuộc và hồ sơ hiện tại gồm có:
-
- Biên bản định giá của Hội đồng định giá (Công an cung cấp): Thiệt hại tài sản hơn 300 triệu đồng.
- Biên bản giám định của phía Bảo hiểm TNDS: Kết luận và phê duyệt chi phí thiệt hại của xe bên thứ ba là 150 triệu đồng.
- Biên bản đền bù thực tế: Gia đình lái xe đã đền bù trước cho bên thứ ba 120 triệu đồng (có xác nhận của cơ quan Công an). Bên thứ ba sau khi nhận tiền đã tự mang xe đi sửa chữa.
Tranh chấp xảy ra khi: Phía bảo hiểm yêu cầu phải có Hóa đơn sửa chữa xe của bên thứ ba thì mới chi trả đủ tiền. Đồng thời, bảo hiểm dọa sẽ khấu trừ tiền thuế VAT (chỉ đền bù 92.6 triệu thay vì tối đa 100 triệu/vụ theo hạn mức tài sản cũ, hoặc 150 triệu/vụ theo luật mới) với lý do chủ xe không cung cấp được hóa đơn VAT để họ khấu trừ thuế.
2. Bảo hiểm TNDS có quyền đòi hóa đơn sửa xe của bên thứ ba khi bồi thường Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự không?
Câu trả lời chắc chắn là: KHÔNG CẦN VÀ KHÔNG ĐƯỢC PHÉP ĐÒI HỎI.
Để hiểu đúng, bạn cần phân biệt rõ giữa Bảo hiểm vật chất xe (Bảo hiểm tài sản) và Bảo hiểm TNDS (Bảo hiểm trách nhiệm):
-
- Bảo hiểm vật chất: Bảo hiểm thanh toán thiệt hại/chi phí sửa chữa tài sản, chính là giá trị tài sản đã có thuế trước khi thiệt hại, DNBH thanh toán chi phí khôi phục lại chiếc xe nên họ được lấy hóa đơn sửa chữa để được khấu trừ thuế VAT đầu vào, nếu không có hóa đơn thì bảo hiểm không được khấu trừ nhưng không phải vì thế mà trừ khoản thuế này khỏi số tiền bồi thường. Do vậy trong bảo hiểm vật chất cũng không có hóa đơn hoặc hóa đơn không xuất cho DNBH họ cũng phải đền bù đầy đủ cả thuế VAT theo chính kết luận giám định.
- Bảo hiểm TNDS: Là loại hình bảo hiểm gánh vác trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của chủ xe đối với người khác. Bản chất là đền bù khoản tiền mà chủ xe có nghĩa vụ phải trả cho bên thứ ba theo Bộ luật Dân sự.
Theo Nghị định về bảo hiểm bắt buộc TNDS của chủ xe cơ giới, hồ sơ bồi thường thiệt hại về tài sản chỉ cần: Tài liệu chứng minh thiệt hại về tài sản (kết quả định giá, biên bản giám định) và Chứng từ chứng minh số tiền chủ xe đã đền bù cho người bị nạn (biên bản đền bù có xác nhận của Công an nếu công an xác nhận).
Bạn tham khảo bài viết về Hồ sơ bồi thường tại bài viết Hồ sơ bồi thường bảo hiểm xe máy gồm những gì? của INFAIR
Do đó, việc bên thứ ba tự cầm tiền đi sửa xe ở đâu, có lấy hóa đơn hay không là quyền cá nhân của họ. DNBH không thể dùng lý do thiếu hóa đơn sửa chữa của bên thứ ba để ép hay từ chối bồi thường cho chủ xe.
3. Bảo hiểm trừ tiền thuế VAT vì thiếu hóa đơn: Đúng hay sai?
Nhiều DNBH lập luận rằng: Không có hóa đơn VAT đầu vào thì họ không được nhà nước khấu trừ thuế, do đó họ sẽ trừ trực tiếp phần thuế này (khoảng 8% – 10%) vào số tiền đền bù của khách hàng.
Đây là hành vi sai quy định pháp luật.
-
- Khoản tiền bảo hiểm chi trả ở đây là tiền bồi thường thiệt hại trách nhiệm dân sự, đây không phải là hoạt động mua bán hàng hóa, dịch vụ chịu thuế.
- Căn cứ theo kết luận giám định của chính bảo hiểm (150 triệu) và biên bản định giá của Công an (hơn 300 triệu), mức thiệt hại thực tế của bên thứ ba đã vượt xa hạn mức trách nhiệm tối đa của một vụ tai nạn tài sản.
Vì vậy, DNBH có nghĩa vụ phải bồi thường đủ hạn mức tối đa (ví dụ: 50/100 triệu đồng/vụ đối với xe máy/ô tô theo theo quy định) cho chủ xe để hoàn trả lại số tiền mà chủ xe đã ứng đền bù trước đó. Không có bất kỳ cơ sở pháp lý nào cho phép bảo hiểm giảm trừ tiền thuế VAT trong trường hợp bồi thường trách nhiệm ngoài hợp đồng này.
4. Kinh nghiệm đòi bồi thường Bảo hiểm Trách nhiệm dân sự thành công
Nếu bạn hoặc người thân đang bị phía bảo hiểm làm khó bằng các yêu cầu vô lý về hóa đơn, hãy thực hiện các bước sau:
-
- Nộp hồ sơ bằng văn bản có ký nhận: Chuẩn bị đầy đủ thông báo định giá của Công an nếu có, Biên bản giám định của bảo hiểm, và Biên bản đền bù 120 triệu (có dấu Công an – nếu có dấu). Gửi trực tiếp cho DNBH và yêu cầu họ ký biên nhận nhận hồ sơ.
- Yêu cầu trả lời bằng văn bản: Nếu bảo hiểm muốn từ chối hoặc trừ tiền thuế, hãy yêu cầu họ ra Văn bản từ chối có đóng dấu, trong đó chỉ rõ điều khoản nào trong Luật Kinh doanh bảo hiểm quy định “B bồi thường TNDS tài sản bắt buộc phải có hóa đơn sửa chữa của bên thứ ba”. (Thường cácDNBH sẽ không dám ký văn bản sai luật này).
- Tố cáo lên Cục Quản lý, Giám sát Bảo hiểm: Nếu DNBH cố tình kéo dài thời gian hoặc ép giá, bạn có quyền gửi đơn khiếu nại lên cơ quan quản lý nhà nước để được bảo vệ quyền lợi.
Lời kết
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự là quyền lợi hợp pháp nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho các gia đình khi không may gặp tai nạn lớn. Đừng để sự thiếu hiểu biết về luật của mình bị các doanh nghiệp bảo hiểm lợi dụng để ép phí, giảm tiền đền bù.
Bạn có thể tìm tham khảo Hướng dẫn đòi bồi thường bảo hiểm Trách nhiệm dân sự tại bài viết Hướng dẫn đòi bồi thường bảo hiểm xe máy của INFAIR, ô tô và xe máy chung một quy định nên bạn làm giống hệt nhau.
Nếu bạn đang gặp rắc rối tương tự với hồ sơ bảo hiểm, hãy liên hệ ngay với INFAIR (infair.com.vn, hotline 08 1800 1889 để được tư vấn pháp lý hoàn toàn miễn phí!
Nếu bạn đang gặp rắc rối tương tự với hồ sơ bảo hiểm, hãy liên hệ ngay với INFAIR (infair.com.vn, hotline 08 1800 1889 để được tư vấn pháp lý hoàn toàn miễn phí!
